“Những bài viết chọn lọc về kinh tế chính trị” của Bastiat
Nhân kỷ niệm 209 năm ngày sinh của Frédéric Bastiat (30/6/1801-30/6/2010), một nhà lý thuyết tự do cổ điển, nhà kinh tế chính trị người Pháp. Ông đã dẫn dắt phong trào tự do thương mại ở Pháp từ lúc bắt đầu năm 1840 đến lúc ông qua đời năm 1850. Để bạn đọc hình dung về những cống hiến của ông, Doimoi.org xin đăng tải lời giới thiệu của Friedrich Hayek, nhà kinh tế Áo đoạt giải Nobel kinh tế năm 1974, cho cuốn sách “Những bài viết chọn lọc về kinh tế chính trị” của Bastiat.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm một tác phẩm nổi tiếng của Bastiat là cuốn "Luật học". Xem bản dịch tiếng Việt tại đây.
Thậm chí những người mà có thể đặt câu hỏi về sự nổi tiếng của Frédéric Bastiat như là một nhà lý luận kinh tế sẽ công nhận rằng ông là một nhà báo thiên tài. Joseph Schumpeter gọi ông là "nhà báo kinh tế rực rỡ nhất những người từng sống." Với mục đích giới thiệu tuyển tập hiện tại, trong đó có một số bài viết thành công của ông cho công chúng, chúng tôi cũng có thể để nó lại. Mặc dù đánh giá gay gắt của Schumpeter cho rằng "ông không phải là một nhà lý luận" cũng không làm giảm tầm cỡ của ông. Đúng là, vào giai đoạn cuối của sự nghiệp nhà văn ngắn ngủi, ông đã cố gắng để cung cấp một biện minh về mặt lý thuyết cho các khái niệm nói chung của mình, ông đã không thỏa mãn được là một chuyên gia. Nó thực sự là một phép lạ nếu một người đàn ông, chỉ sau 5 năm từ một nhà văn thường xuyên viết về các vấn đề công cộng, cố gắng trong một vài tháng, và mang một căn bệnh chết người, để bảo vệ các quan điểm của ông khác với học thuyết đã được thiết lập, đã hoàn toàn thành công trong công việc này. Tuy nhiên, có thể đặt câu hỏi là liệu cái chết sớm của ông ở tuổi 49 là cái duy nhất đã ngăn cản ông. Bài viết tranh luận của ông, mà là hệ quả là những vấn đề quan trọng nhất ông đã để lại, chắc chắn chứng minh rằng ông đã có một cái nhìn sâu sắc về những gì có ý nghĩa và là một món quà để đến trung tâm của vấn đề mà có thể đã cung cấp cho ông với chất liệu phong phú cho những đóng góp thực sự cho khoa học.
Không có gì minh họa điều này tốt hơn là tác phẩm "Những gì nhìn thấy và những gì không nhìn thấy trong kinh tế chính trị!" Không ai đã từng tuyên bố rõ ràng hơn trong một cụm từ duy nhất những khó khăn trung tâm của một chính sách kinh tế hợp lý và, tôi muốn bổ sung, là tranh luận quyết định cho tự do kinh tế. Đây là ý tưởng cô đọng trong một vài từ này làm cho tôi sử dụng từ "thiên tài" trong câu mở đầu. Nó thực sự là một bài viết mà người ta có thể giải thích một hệ thống toàn bộ chính sách kinh tế tự do. Và mặc dù nó tạo thành tiêu đề cho bài viết đầu tiên trong tuyển tập này, nó cung cấp ý tưởng dẫn dắt cho tất cả. Bastiat minh họa ý nghĩa của nó bác bỏ những nguỵ biện hiện hành trong thời đại của mình. Tôi sau này sẽ chỉ ra rằng, mặc dù các quan điểm ông tranh luận ngày nay thường chỉ tiên tiến trong một lớp vỏ tinh vi hơn, về cơ bản chúng không thay đổi nhiều từ thời đại của Bastiat. Nhưng trước tiên tôi muốn nói vài lời về ý nghĩa tổng quát hơn của ý tưởng trung tâm của ông.
Một cách đơn giản, nếu chúng ta đánh giá các biện pháp của chính sách kinh tế chỉ do hiệu ứng của nó ngay lập tức, chúng ta sẽ không những không đạt được một trật tự hữu hiệu nhưng từng bước nhất định dập tắt sự tự do và do đó ngăn chặn nhiều hàng hóa hơn những biện pháp của chúng ta sẽ sản xuất. Tự do là quan trọng trong trật tự mà các cá nhân khác nhau có thể sử dụng đầy đủ các hoàn cảnh cụ thể mà chỉ họ biết. Do đó chúng ta không bao giờ biết những hành động có lợi nào chúng ta ngăn chặn nếu chúng ta hạn chế tự do của họ để phục vụ lợi ích của họ trong bất cứ điều gì theo cách họ muốn. Tất cả các hành vi can thiệp, tuy nhiên, tương ứng với những hạn chế đó. Chúng được, tất nhiên, luôn luôn thực hiện để đạt được một số mục tiêu xác định. Ngược lại với kết quả trực tiếp dự kiến của hành động đó của chính phủ chúng ta sẽ trong mỗi cá nhân có thể cân bằng khả năng một số không biết, nhưng lợi ích của một số cá nhân sẽ được ngăn chặn. Do đó, nếu quyết định đó được thực hiện từ từng trường hợp và không chi phối bởi sự tự do như một nguyên tắc chung, tự do gắn với sự mất mát trong hầu hết các trường hợp. Bastiat thực sự đúng trong việc đối xử tự do lựa chọn như là một nguyên tắc đạo đức mà không bao giờ phải hy sinh để cân nhắc các phương tiện; vì có lẽ không có khía cạnh của quyền tự do đó sẽ không được huỷ bỏ nếu nó được tôn trọng chỉ khi mà những thiệt hại cụ thể do bãi bỏ nó có thể được chỉ ra.
Bastiat hướng lập luận của mình chống lại một số nguỵ biện bao giờ tái diễn như chúng đã được làm việc trong thời gian của mình. Rất ít người sẽ sử dụng chúng như ngày hôm nay khá ngây thơ như nó đã được vẫn còn có thể làm sau đó. Nhưng để cho người đọc không lừa dối mình rằng những nguỵ biện không còn đóng một vai trò quan trọng trong cuộc thảo luận kinh tế hiện đại: ngày hôm nay chúng chỉ đơn thuần thể hiện dưới một hình thức tinh vi hơn và do đó khó phát hiện. Người đọc đã học cách nhận ra những điều nguỵ biện trong những biểu hiện đơn giản hơn sẽ ít nhất sẽ được bảo vệ của người đọc tìm thấy cùng một kết luận xuất phát từ những gì dường như là một tranh luận khoa học hơn. Đó là đặc tính của kinh tế gần đây mà những tranh luận mới đã cố gắng biện hộ những thành kiến rất hấp dẫn vì những châm ngôn từ họ rất dễ chịu hoặc thuận tiện: chi tiêu là một điều tốt, và tiết kiệm là xấu; lãng phí lợi ích và kinh tế làm tổn hại đến số động nhân dân; tiền sẽ làm tốt hơn trong tay của chính phủ so với trong tay nhân dân; nghĩa vụ của chính phủ là đảm bảo tất cả mọi người được hưởng những gì anh ta xứng đáng; v.v..
Không có ý tưởng nào đã mất bất cứ quyền lực của mình trong thời đại của chúng ta. Sự khác biệt duy nhất là Bastiat, trong cuộc chiến đấu, đã ở phía các nhà kinh tế chuyên nghiệp chống lại niềm tin của nhân dân được khai thác từ các bên quan tâm, trong khi đề nghị tương tự ngày hôm nay được tuyên truyền bởi một trường phái kinh tế có ảnh hưởng ấn tượng nhất. Có nghi vấn là liệu trong số những nguỵ biện mà người ta có thể có hy vọng Bastiat đã từng dập tắt và không trải qua sự hồi sinh. Tôi sẽ đưa ra một ví dụ. Xem xét một truyền thuyết kinh tế Bastiat nổi tiếng nhất, Sự Thỉnh cầu của Những người làm nến chống lại sự Cạnh tranh của Mặt Trời (trong tuyển tập kèm theo), trong đó yêu cầu là cửa sổ phải được cấm vì lợi ích của các người làm nến sẽ trao tất cả mọi người khác, một cuốn sách tiếng Pháp nổi tiếng về lịch sử kinh tế cho biết thêm trong phiên bản mới nhất của các ghi chú sau: "Cần lưu ý rằng theo Keynes - trên giả định là thiếu việc làm và phù hợp với lý thuyết về bội số - tranh luận của người làm nến là đúng và hoàn toàn hợp lệ."
Người đọc chú ý sẽ nhận thấy rằng, trong khi Bastiat vật lộn với nhiều bài thuốc kinh tế mà quen thuộc với chúng ta, một trong những mối nguy hiểm chính của thời đại chúng ta không xuất hiện trong các trang sách của ông. Mặc dù ông đã phải giải quyết với vài đề xuất sử dụng tín dụng mà hiện có trong thời đại của ông, lạm phát thẳng đứng do thâm hụt ngân sách chính phủ dường như trong thời đại của ông không phải là một mối nguy hiểm lớn. Tăng chi tiêu có nghĩa đối với ông là cần thiết và ngay lập tức tăng thuế. Lý do là, như trong số tất cả những người đã trải qua thời kỳ lạm phát lớn, sự mất giá liên tục của tiền không phải là thứ mà người dân đã có thể đẩy lên trong cuộc sống hàng ngày của mình. Vì vậy, nếu người đọc nên có khuynh hướng cảm thấy tốt hơn các nguỵ biện khá đơn giản mà Bastiat thường nhận thấy là cần thiết để bác bỏ, ông nên nhớ rằng trong một số khía cạnh khác đồng bào của ông hơn một trăm năm trước đã khá khôn ngoan hơn so với thế hệ của chúng ta.
Diễn đàn
)
Gửi cho bạn bè
In tin này