Hệ thống giáo dục mới: Chỉ nên 10 năm

Để đạt tới mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, để mọi người dân đều được hưởng độc lập, tự do, hạnh phúc, triết lí "Giáo dục vị nhân sinh" hướng tới việc cần phải thay đổi toàn bộ hệ thống giáo dục và đào tạo hiện hành.


Thẳng thắn nhìn vào sự thật có thể thấy nền giáo dục hiện nay đã và đang bộc lộ rất nhiều điểm bất cập và yếu kém. "Đổi mới có tính cách mạng nền giáo dục và đào tạo của nước nhà" là điều khẩn thiết của cuộc sống, và là điều tất yếu.

Để đạt tới mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, để mọi người dân đều được hưởng độc lập, tự do, hạnh phúc, triết lí "Giáo dục vị nhân sinh" nhằm đào tạo thế hệ trẻ thành người lao động chân chính, tiên tiến, được thực hiện qua 3 giải pháp chiến lược: 1. Nâng cao dân trí; 2. Đào tạo đội ngũ lao động; 3. Bồi dưỡng và sử dụng nhân tài. Muốn vậy, theo người viết bài này cần phải: Thay đổi cơ bản hệ thống giáo dục và đào tạo hiện hành.

Sơ đồ bên dưới cho thấy nền giáo dục Việt Nam có hệ thống giáo dục chính quy và hệ thống giáo dục không chính quy, là thiết chế song hành tạo điều kiện phù hợp để mọi người có thể học tập suốt đời theo nhu cầu thực tế đối với từng cấp học, bậc học. Hệ thống giáo dục quốc dân luôn đảm bảo tính kế thừa, tiếp nối và liên thông trong nội bộ, đồng thời có quan hệ mật thiết với hệ thống thiết chế chính trị xã hội trong cả nước.

Giáo dục mầm non có nhiệm vụ giáo dục trẻ em từ 3 tuổi đến 5 tuổi nhằm mục tiêu giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, hình hành ý thức và kĩ năng sơ khai về cách sống tự lập và hoà đồng với xung quanh.

Giáo dục phổ thông có nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam đến tuổi 15-16 thành người lao động phát triển tương đối toàn diện, có thể chất tốt, có nhân cách, phẩm chất, đạo đức và kĩ năng sống cần thiết. Có kĩ năng lao động tối thiểu và có tâm thế sẵn sàng tham gia lao động phổ thông hoặc tiếp tục học lên để trở thành người lao động có tay nghề phù hợp với nhu cầu của xã hội.

Việc quy định cần có 9-10 năm giáo dục phổ thông cho lớp người này là hoàn toàn thoả đáng, dựa trên những cơ sở khoa học và kinh nghiệm thực tiễn giáo dục-đào tạo trong và ngoài nước, có khả năng đáp ứng tốt và kịp thời các yêu cầu vừa thiết yếu vừa bức bách của giai đoạn đất nước đã hội nhập.

Lớp dự bị chỉ dạy học tiếng phổ thông cho đối tượng con em dân tộc chuẩn bị cho các cháu bước vào lớp 1. Lớp 10 học 3 đến 6 tháng để dạy nghề phổ thông bắt buộc cho những học sinh đã thi kết thúc bậc phổ thông trung học, nhưng không vào được cao đẳng và đại học hoặc không có điều kiện học lên.

Mỗi thanh niên vào đời ngay sau trung học phổ thông bắt buộc phải có cả kiến thức và kĩ năng nghề nghiệp phổ thông xác định.

Lớp năng khiếu bồi dưỡng những học sinh có năng lực đặc biệt nổi trội trong một số lĩnh vực toán học, văn học, nghệ thuật, thể thao... nhằm chuẩn bị cung cấp nguồn tuyển sinh cho ngành đại học (chuyên biệt) đào tạo thành những tài năng.

Hệ thống giáo dục phổ thông 9-10 năm mới này rút ngắn ngay được 3 năm học cho tất cả các cấp, do đó đẩy nhanh tốc độ nâng cao dân trí và kịp thời đáp ứng nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế hiện đại. Nó tiết kiệm kinh phí đào tạo, lại gắn phổ cập giáo dục trung học phổ thông vào ngay độ tuổi đào tạo nghề thuộc tất cả các loại hình trường lớp chuyên nghiệp và chuyên khoa các bậc đại học và sau đại học, tạo điều kiện hội tụ đủ nguồn nhân lực và tài chính cho nhu cầu phát triển đất nước.

Việc chuyển đổi cả hệ thống giáo dục còn có tác dụng không để một bộ phận nguồn nhân lực ưu tú nhất bị các nước phát triển thu hút mất, bởi lẽ đơn giản họ không chấp nhận trình độ phổ thông 9-10 năm, nên không tuyển thẳng học sinh của ta, mà phải mở các khoá học bổ túc cho phù hợp yêu cầu của họ, như vậy là họ bị chậm đi mất 2-3 năm mới có được nguồn nhân lực như mong muốn.

Còn nếu chấp nhận và tuyển thẳng vào học, có nghĩa là ta đã tranh thủ được thời gian cung cấp nhân lực có lợi cho ta. Những bài học lịch sử rút ra từ thực tiễn giáo dục cả trong nước và quốc tế đều có thể chứng minh cho tính đúng đắn và khả thi của hệ thống giáo dục mới này.

Giáo dục cao đẳng, đại học và sau đại học có nhiệm vụ chủ yếu đào tạo thanh niên thành những người lao động có phẩm chất và năng lực, có đủ bản lĩnh và có tay nghề vững vàng cho đất nước. Bao gồm từ công nhân và nhân viên dịch vụ chuyên nghiệp (bậc 2, 3, 4) đến kĩ thuật viên, kĩ sư thực hành, cán bộ nghiên cứu chuyên khoa (cử nhân khoa học, thạc sĩ và tiến sĩ).

Họ đồng thời có nhiệm vụ phối hợp với hệ thống các viện khoa học thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học cơ bản chuyên ngành và khoa học ứng dụng phục vụ thực tiễn sản xuất, dịch vụ xã hội và quốc phòng, cũng như phục vụ sự phát triển ngày càng cao càng sâu của bản thân một số ngành khoa học ưu tiên.

Đây là ngành giáo dục và đào tạo nghề nghiệp chung cho tất cả những ai đã tốt nghiệp trung học phổ thông, nên tất cả các trường lớp ở đây đều cao hơn giáo dục phổ thông và thuộc về một trong hai phân ngành theo hai mục tiêu đào tạo là: Cao đẳng chuyên nghiệp và đại học chuyên khoa.

Giáo dục cao đẳng chuyên nghiệp hướng trọng tâm vào việc nghiên cứu khoa học ứng dụng và có trách nhiệm đào tạo nghề nghiệp cho thanh niên nhằm đạt được các kiến thức và kĩ năng thực hành tương ứng với các cấp bậc nghề nghiệp từ công nhân, nhân viên chuyên nghiệp bậc 1, bậc 2, bậc 3 (hay kĩ thuật viên trung cấp) và bậc 4 (hay kĩ thuật viên cao cấp) cho tới kĩ sư thực hành và thạc sĩ.

Trên cơ sở đó tổ chức trường lớp theo từng cấp riêng rẽ (trường chuyên nghiệp sơ cấp 1 năm, trung cấp 2 năm, cao cấp 3 năm) hoặc trường chuyên nghiệp cao đẳng 4 năm liên tục và khoá cao học 2 năm tiếp theo. Như vậy là có cơ hội nhanh chóng cải thiện được cơ cấu lao động qua đào tao là: 1 đại học và trên đại học - 3 trung học chuyên nghiệp - 5 công nhân kĩ thuật(3)

Giáo dục đại học chuyên khoa hướng trọng tâm vào nghiên cứu khoa học cơ bản và có nhiệm vụ chủ yếu là trang bị cho thanh niên những cơ sở khoa học chuyên ngành liên quan đến mục tiêu và yêu cầu đào tạo của mỗi ngành kinh tế quốc dân và quốc phòng-an ninh. Đồng thời rèn luyện kĩ năng thực hành và nghiên cứu chuyên môn tương ứng đạt trình độ từ cử nhân, thạc sĩ chuyên khoa đến tiến sĩ khoa học với những năng lực và phẩm chất đích thực của một nhân cách trí thức Việt Nam.

Có như vậy mới tạo ra được những đầu máy có động cơ đủ mạnh để dẫn dắt đoàn tàu phóng nhanh và ổn định tới mục tiêu phát triển mà ta cần sớm đạt tới, chí ít cũng là không để cho đất nước lạc hậu mãi.

Bùi Hiền

-------------
(1), (2) - Đại tướng Võ Nguyên Giáp. "Đổi mới có tính cách mạng nền giáo dục và đào tạo của nước nhà". VN Media, ngày 10-09-2007.

(3) - Trương Đình Tuyển. "Sự lồi lõm trong thế giới phẳng". Báo Nhân dân điện tử, ngày 18-08-2007.

Nguồn : TuanVietNam

Mời bạn đọc góp ý kiến




CAPTCHA
 Ý kiến bạn đọc

Đào tạo lái xe, dậy lái xe, nhận hồ sơ lái xe, đào tạo lái xe uy tín,dậy lái xe tại hà nội,dậy lái xe oto

gỗ nhân tạo conwood,gỗ conwood,sàn gỗ ngoài trời,gỗ ngoại thất

máy chiếu, máy phát điện, bộ lưu điện, máy cắt cỏ

học tiếng pháp, tiếng pháp trẻ em, tiếng pháp cấp tốc