Ngay sau độc lập của Ấn Độ, Liên đoàn Hồi giáo đã tiến tới một vị trí li khai dựa trên tín đồ tôn giáo, đưa ra lý lẽ rằng nên bảo vệ bằng hiến pháp cho người Hồi giáo. Tuy nhiên, khi Đảng Quốc đại không đả động đến vấn đề này, Liên đoàn Hồi Giáo đã tiến lên đòi hỏi thành lập đất nước Pakistan như là một quốc gia Hồi giáo.
Như vậy, vấn đề hiến pháp đã nhập vào vấn đề tôn giáo. Khi Pakistan được sáng lập, lãnh tụ Quaid-e-Azam Muhammad Ali Jinnah đã đối mặt với một vấn đề tiến thoái lưỡng nan: Liên đoàn Hồi giáo đã sử dụng tín đồ tôn giáo li khai và việc ông muốn tạo dựng quốc gia mới trung lập về tôn giáo, điều này được thể hiện trong bài phát biểu của ông ngày 11/8/1947. Cuộc tranh luận tiếp tục cho đến ngày nay.
Hơn nữa, thực tế là một hiến pháp đã không thể được xây dựng cho đến năm 1973 (mặc dù một vài bản đã được xây dựng và có hiệu lực, với bất kỳ điểm ưu việt nào đều không tồn tại), đã chứng tỏ sự chuyển đổi vấn đề hiến pháp (đặc biệt là quyền tự do tôn giáo) vào một hiến pháp tôn giáo đem lại bất hạnh cho Pakistan như thế nào. Các lực lượng quân đội và tôn giáo đã lợi dụng việc thiếu một bản hiến pháp đã củng cố quyền lực và đặc quyền của họ, và tìm mọi cách để không một bản hiến pháp nào được phổ biến ở Pakistan.
Quyền cơ bản của công dân, được đề cập ngay từ năm 1928 trong Báo cáo của Nehru, được coi như một điều hão huyền ở Pakistan cho đến khi phong trào của các luật sư đưa vấn đề này ra đại chúng năm 2007. Trước chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa dân túy, tôn giáo, và một pha trộn sự ăn bám và chủ nghĩa nhà nước phúc lợi làm lu mờ vấn đề quyền cơ bản. Như vậy, hoạt động chính trị của Pakistan 6 thập kỷ qua có thể được tóm tắt là hủy hoại quyền cá nhân của công dân bởi nhà nước, khẳng định các nhà lãnh đạo chính trị cân nhắc quyền lực của họ khi xác định lợi ích tốt nhất cho công dân, kể cả vấn đề tôn giáo.
Về nguyên tắc, quan điểm của hiến pháp là bảo vệ cuộc sống, tài sản và quyền cơ bản của công dân. Kiểm soát của nhà nước đối với công dân cá nhân là di tích của nền quân chủ, khi thay thế bằng nền pháp trị, người thống trị là luật và đóng vai như một gia đình quan tâm đến người dân của họ. Khi luật chế ngự tối cao, tuy nhiên, luật và nhà nước tạo sự bảo vệ bình đẳng tới cuộc sống, tài sản, và quyền cơ bản của mọi công dân. Điều này giải thích tại sao mọi tranh luận về hiến pháp đầu tiên yêu cầu đình chỉ những quyền cơ bản này.
Nền pháp trị, đảm bảo quyền cơ bản của mỗi công dân sống như anh ta muốn, đã biến mất ở Pakistan. Điều này đã tạo ra một khoảng trống mà các lực lượng – tôn giáo, giáo phái, dân tộc, trí thức, chính trị, doanh nhân và quân đội – lao vào để lấp khoảng trống đó.
Điều này lại đang xảy ra xung quanh chúng ta ở Pakistan ngày nay, và nó chỉ ra rằng bản chất của khủng hoảng là hiến pháp. Nó giải thích sự tấn công dữ dội của Taliban như là sự khơi dậy bạo lực của người trung thành với ý thức hệ đó, mà chưa bao giờ được xử lý một cách hợp hiến. Sự thiếu vắng một hiến pháp – và sự vi phạm rõ ràng khi chúng ta đã có – đã củng cố thêm ý thức hệ đó.
Vì vậy hệ thống mà các lực lượng này xây dựng gây ra sự mất an toàn nghiêm trọng cho công dân thường – sự mất an toàn đe dọa sự tồn tại của họ, mà không có bất kỳ sự hủy bỏ. Bi kịch này lớn hơn sự tưởng tượng của chúng ta có thể hình dung: lực lượng Taliban ở Pakistan có thể là nhỏ, nhưng ai có thể tính được lực lượng Taliban tiềm tàng đang sống cùng chúng ta?
Sau cùng có thể phân chia thành nhóm chủ động và bị động. Nhóm chủ động gồm các nhóm và đảng phái tôn giáo, trong khi nhóm bị động là những công dân bình thường họ không nhận thức được ý thức hệ Taliban của chính họ. Họ tin một cách công khai vào việc tước của người khác sự tự do và kiểm soát cuộc sống của người khác thích ứng với ý thức hệ chuyên chế của chính họ. Điều này có thể lý giải tại sao chúng ta có thể nhận thấy không có sự phản đối rộng lớn chống lại lực lượng Taliban ở Pakistan, mặc cho sự giết người bừa bãi của họ.
Để chiến thắng cuộc chiến này chúng ta đầu tiên cần phải nhận ra chúng ta đang ở giữa một cuộc chiến trí tuệ, như là một cuộc chiến thực sự. Hiến pháp 1973 nên là điểm quy tụ cho tất cả những ai tin vào việc bảo vệ tự do và quyền cơ bản thiêng liêng trong bản hiến pháp này. Điều đó sẽ giúp chúng ta đấu trạng với cả lực lượng Taliban thực tế và tiềm năng, và giúp đem lại sự hòa hợp, hòa bình, sự ổn định và hạnh phúc cho tất cả người Pakistan.
Dr. Khalil Ahmad
Alternate Solutions Insititue, Pakistan.
Quốc tế
Gửi cho bạn bè
In tin này